ابزارهایی برای استفاده از ابونتو در کامپیوترهای قدیمی
ترجمه: ابراهیم محمدی
مقدمه
اخیرا برنامهای ریختم تا اوبونتو را بر روی کامپیوتر همراهم (IBM Thnikpad Cel 1.4Ghz 256 MB RAM)، که سه سال و نیم پیش که آن را خریدم بودم، کامپیوتر سریع و بروزی بود، نصب کنم. همه چیز در دنیای کامپیوتر خیلی سریع عوض و بروز میشود و بنابراین کامپیوتر من یک سیستم کند برای برنامههای امروزی که نیاز به منابع سختافزاری خوبی دارند، شده بود. الان ابونتو روی این دستگاه خوب کار میکند اگر چه قطعات آن آنقدر قوی نیستند، البته باز شدن OpenOfiice طول میکشد، مشاهده فایل های PDF با کمی عکس و با کیفیت نسبی نیز کمی کند است و کار کردن روی چندین برنامه به طور همزمان کار ساده ای نیست. همچنین درهنگام کار کردن روی برنامههایی که به منابع بیشتری نیاز دارند مانند بازیهای سهبعدی یا پخش فیلمهای تبدیل شده و یا تبدیل فیلمها و فایلهای چندرسانهای، سیستم را کند میکند.
تصمیم من بر این بود که همین سیستم برای استفادههای روزمره کافیست است و قصد نداشتم که برای خرید کامپیوتر جدید پول خرح کنم بنابراین تصمیم گرفتم که چند برنامه سبک با کارکرد مشابه برنامه های معمول را امتحان کرده و از آن ها برای کارم استفاده کنم. مجموعهای که اکنون پیش روی شماست نتیجه جستجوهای من برای پیدا کردن این نوع برنامههاست که روش نصب آسان آنها را نیز برای سادگی بیشتر کار در این مقاله آوردهام.
اغلب این برنامهها در مخازن رسمی اوبونتو وجود دارند.
بستههای نرمافزاری مورد استفاده و روش نصب آنها
Gnumeric - گنومریک
گنومریک یک قسمت از برنامه دفتری میزکار گنوم است که قابلیت صفحه گسترده (spreadsheet) را فراهم میکند. گنومریک یک برنامه سبک مشابه برنامه spreadsheet اُپن آفیس میباشد. این برنامه حافظه کمی اشغال میکند. فایل های نصبی آن حجمی در حدود دو یا سه مگابایت دارد. گنومریک بر پایه کتابخانه های GTK میباشد و به خوبی با میزکار گنوم هماهنگ شده است. گنومریک توسط Miguel de Icaza ساخته و توسعه داده شد و توسط Jody Goldberg نگهداری میشود.
گنومریک قادر به ورود/خروج imort/export دادهها به فرمتهای مختلف از جملهApplix, CSV, Data Interchange Format, Microsoft Excel, HTML, LaTeX, Lotus 1-2-3, MultiPlan, GNU Oleo, OpenDocument, OpenOffice.org 1.x, Plan perfect, Quattro Pro, SpreadsheetML, Xspread و Xbase میباشد.
فرمت پیش فرض آن Genumeric File Format می باشد که یک فایل XML است که توسط gzip فشرده شده است.
برای نصب گنومریک دستور زیر را در پنجره کنسول وارد کنید.
sudo apt-get install gnumeric
پس از نصب از طریق Application -> Office -> Gnumeric Spreadsheet میتوانید به برنامه دسترسی پیدا کنید.
ارسال ضمیمه جدید "gnumeric.png"
Thunar
Thunar یک مدیر فایل می باشد که به صورت پیش گزیده همراه با میزکار XFCE نصب میشود و یک قسمت بی نقص محیط میز کار XFCE به حساب می آید. این برنامه شبیه Nautilus در میزکار گنوم است با این تفاوت که از منابع کمتری در مقایسه با Nautilus استفاده میکند و در واقع یکی از اهداف ساخت Thunar ساخت یک مدیر فایل بود که تمیز و سریع باشد و به راحتی استفاده شود. Thunar وقتی با دیگر برنامه های مدیریت فایل موجود در لینوکس مانند Konqueror و Nautilus مقایسه میشود بیشتر مورد توجه قرار میگیرد. Thunar واقعا کوچک است و مجموعه ای محدود از وظایف را ارائه میدهد اگر چه وظایف آن را میتوان با اسفاده از پلاگین های مختلف گسترش داد.
برای نصب برنامه فوق دستور زیر را در خط فرمان وارد کنید:
sudo apt-get install thunar
پس از کامل شدن عملیات نصب برای دسترسی به برنامه به Applications -> System Tools -> Thunar File Manager بروید.
ارسال ضمیمه جدید "thunar-view.png"
جلوهها و امکانات سبک برای میز کار شما - aDesklets
در صورتیکه مایلید اطلاعات آب و هوا، وضعیت CPU ، وضعیت باتری و دیگر اطلاعات مفید بر روی میز کار شما نمایش داده شود ، این برنامه برای شماست. این برنامه خصوصیاتی مشابه برنامه Dashboard موجود در سیتم عامل Mac OS X فراهم میکند که به طور یکسان به شما اجازه مشاهده اطلاعات بر روی میز کار به عنوان widget را میدهد. aDesklets دقیقا مشابه برنامه gDesklets موجود در لینوکس است و امکانات مشابهی در اختیار شما قرار میدهد. aDesklets در مقایسه با gDesklets حافظه کمتری اشغال میکند.
aDesklets به شما اجازه میدهد تا به کمک این widget های کوچک اطلاعات مختلفی را در میز کار های Gnome , KDE و XFCE ببینید.
برای نصب aDesklets فرمان زیر را در پنجره ترمینال تایپ کنید.
sudo apt-get install adesklets
پس از کامل شدن نصب برنامه پلاگین های دلخواه را از آدرس زیر دانلود کنید.
http://adesklets.sourceforge.net/desklets.html
پلاگین را بعد از دانلود باز کرده و به شاخه ای که پلاگین در آن باز شده است بروید.
- مثال: من بسته weather 0.0.4 را که اطلاعات آب و هوایی را نشان میدهد را دانلود کردهام.
حال با تایپ دستور زیر در ترمینال آن را باز میکنم:
tar -xvjf weather-0.0.4.tar.bz2
سپس به شاخه weather 0.0.4 که ساخته شده است میروم و تایپ میکنم:
./weather.py
و بعد از آن 'r' را فشار میدهم تا پلاگین ثبت شود تا هنگامی که aDesklets شروع به کار میکند، اطلاعات آب و هوا به نمایش درآید. مشابه این قدم ها را باید برای دیگر پلاگین های aDesklets که میخواهید نصب کنید، طی کنید. اکنون برای آغاز aDesklets و نمایش تمام پلاگینهای ثبت شده تایپ کنید:
adesklets --nautilus
نکته مهم: شما مجبور خواهید بود که مراحل ثبت پلاگین ها را قبل از هر بار اجرای aDesktop تکرار کنید ، بنابراین توصیه میشود که یک شل اسکریپ تهیه کنید و آن را در آغاز نشست ها (session) قرار دهید. با این کار aDesklets به طور خودکار در هر شروع گنوم آغاز خواهد شد.
ارسال ضمیمه جدید "Some-random-desklets.png"
XPDF و ePDFview – یک ابزار PDF خوان سبک
اگر شما از Adobe Reader 7.0 در ویندوز یا لینوکس استفاده کرده باشید، حتما دیده اید که مدت زمان طولانی میکشد تا Adobe Reader فایل های PDF را ترجمه (Render) کند ، مخصوصا اگر فایل ها دارای عکسهایی با کیفیت بالا باشند یا پرونده ها با دقت بالا اسکن شده باشند. علاوه بر این رابط گرافیکی آن کند می باشد. یک جایگزین مناسب برای Adobe Reader 7.0 برنامه XPDF می باشد. XPDF از جمله اولین PDF خوان های موجود روی توزیعهای لینوکس است. رابط گرافیکی آن ممکن است چنپان کاربر پسند نباشد. برای ساخت آن از Motif Toolkit استفاده شده است که باعث میشود ظاهری کمتر دوستانه داشته باشد ولی در عوض به طرز قابل توجهی مقدار کمتری از حافظه را اشغال میکند و فایل های PDF را ترجمه میکند.
برای نصب آن در ترمینال تایپ کنید:
sudo apt-get install xpdf
برای شروع برنامه شما باید به Applications->Graphics->XPDF بروید.
ePDFView: این هم یک برنامه سبک برای مشاهده فایل های PDF میباشد که بر اساس کتابخانه poppler (همان کتابخانه ای که XPDF برای ترجمه فایل های PDF از آن استفاده میکند) می باشد. رابط آن ساده و مرتب میباشد و فایل های PDF را به سرعت ترجمه میکند.
برای نصب آن در ابونتو دستور زیر را در ترمینال وارد کنید:
sudo apt-get install epdfview
بعد از آنکه مرحله بالا اتمام یافت ، شما میتوانید برنامه را در Applications->Office->ePDFViewer شروع کنید.
XMMS – مشابه Winamp در لینوکس
این برنامه مشابه Winamp برای توزیعهای لینوکس میباشد و مدت زمان طولانی هست که در اختیار کاربران است. XMMS برای اجرای فایل های MP3 از کتابخانه mpg123 استفاده میکند. این برنامه ظاهری شبیه برنامه Winamp دارد و با استفاده از چند پوسته (skin) میتواند زیباتر شود. همچنین XMMS از تعداد زیادی پلاگین پشتیبانی میکند که کارکرد های زیادی به اجرا کننده اضافه میکنند. علاوه بر توانای اجرای فایل های mp3 ، با نصب پلاگین خارجی XMMS قادر به اجرای فایل های WMA خواهد بود. (http://mcmcc.bat.ru/xmms-wma) . علاوه بر این ساخته شدن آن بر اساس GTK2 باعث شده است که مقدار بسیار کمی از حافظه را اشغال کند و رابط آن بسیار جوابگو باشد.
برای نصب XMMS دستور زیر را در ترمینال تایپ کنید:
sudo apt-get install xmms
بعد از کامل شدن مرحله نصب ، برنامه را در Applications->Sound and Video->XMMS Music Player اجرا کنید.
Abiword
Abiword یک برنامه پردازش متون سبک وزن است که بر اساس کتابخانه های GTK ساخته شده است. Abiword قسمتی از Gnome Office می باشد و برای مدت زمان زیادی است که در سکوی لینوکس وجود دارد. Abiword یک برنامه crossplatform است و در ویندوز ، MAC OS ، Be OS و دیگر سیستم های عامل وجود دارد. رابط آن شبیه Word ماکروسافت میباشد و کاربران تازه کار نباید مشکل قابل توجهی در انتقال فایلها از Word ماکروسافت به Abiword داشته باشند.
Abiword دارای چندین ماژول برای export/import است که شامل Rich Text Format ، HTML ، OpenDucument و LaTeX (فقط export) میشود. فیلتر هایی به صورت پلاگین نیز برای کار کردن با دیگر فرمت ها وجود دارد ، مشخصا برای Word Perfect Document یا (wpd) که قالب فایل پیش فرض XML میباشد.
برای نصب Abiword:
sudo apt-get install abiword
پس از کامل شدن مرحله نصب برنامه را در Applications->Office->Abiword Word Processor اجرا کنید.
Abiword همچنین در بسیاری از توزیع های سبک لینوکس مانند Xubuntu و DSL وجود دارد.
Abiword دارای امکانات زیر است:
- سرعت و حجم مناسب
- رابط Microsoft Word شکل
- پشتیبانی از جداول ، زیرنویس ها و endnotes
- پشتیبانی از جدوال محتواها
- ویرایش معادلی
- بررسی دستور زبان
- رابط کاربری و بررسی املا برای ۴۹ زبان
ارسال ضمیمه جدید "abiword.png"
mpg123
این برنامه، یک اجرا کننده موسیقی خط فرمانی است که نقش هسته اصلی تعدادی از پخش کننده های موسیقی گرافیکی را بازی میکند. mpg123 یکی از کارآمد ترین اجراکننده ها در لینوکس می باشد و قادر به پخش mp3 بر روی سخت افزار سطح پایینی همانند پنتیوم 120MHz می باشد. برنامه خط فرمانی مشابهی به نام mpg321 نیز وجود دارد که میتوان از آن برای پخش mp3 استفاده کرد.
برای نصب mpg123 خط زیر را تایپ کنید:
sudo apt-get install mpg123
یا
sudo apt-get install mpg321
طریقه استفاده از mpg123 (یا mpg321) به شرح زیر میباشد:
برای پخش موسیقی:
mpg123 or mpg321 file name
برای پرش به آهنگ بعدی:
Ctrl + C
بستن برنامه:
Ctrl + C دو بار
تمام فایل های mp3 شما که در شاخه جاری قرار دارد همراه با یک playlist اجرا خواهد شد:
mpg123 -z *.mp3
این فرمان فرمت اولیه را به فرمت دومی تبدیل میکند:
mpg123 -w filename.wav filename.mp3
اگر فایل های صوتی شما در شاخه یا چند زیر شاخه پایین تر قرار دارد و شما آدرس دقیق آن را نمیدانید ، فرمانی که در ادامه میآید مفید خواهد بود:
mpg123 $ (find -name “filename”)
Website : - http://www.mpg123.de
Website : - http://mpg321.sourceforge.net
مرورگر اینترنتی Epiphany
Epiphany یک مرورگر وب است که بر اساس موتور Gecko ساخته شده و کار میکند. مشابه Mozilla Firefox که بر همین اساس ساخته شده است. البته Mozilla Firefox بر خلاف Epiphany از Mozilla XUL کمک میگیرد که نیاز به منابع زیاد سیستمی دارد. Epiphany از کتابخانه های گنوم استفاده کند و در این کار بسیار سریع میباشد. از زمانی که Epiphany از موتور صفحه بندی Gecko استفاده میکند، صفحات وب بسیار خوب ترجمه میشوند. کاربرد های Epiphany را میتوان با نصب الحاقات (extention) آن گسترش داد. همچنین Epiphany از tabbed browsing، یا مشاهده وب در برگهها و مدیریت کوکی و popup blocking پشتیبانی میکند.
Epiphany تنظیمات تم خود را ندارد و از تنظیمات پیش فرض میزکار گنوم استفاده میکند.
برای نصب Epiphany دستور زیر را در ترمینال وارد کنید:
sudo apt-get install epaphany-browser
بعد از نصب، Epiphany را از مسیر Applications->Internet->Epiphany Web Browser اجرا کنید.
ارسال ضمیمه جدید "epiphany-browser.png"
Meta Tracker یک جایگزین سبک برای Beagle
Meta Tracker یک ابزار هست که اطلاعات جمع آوری شده از فایل های محلی شما را فهرست بندی میکند و بنابراین شما میتوانید اطلاعات را به سادگی بدست آورید. این مطلب مستقیما از وبسایت رسمی Meta Tracker گفته شده است:
Tracker یک ابزار است که برای استخراج اطلاعات و متا دیتا ها درباره داده های شخصی شما طراحی شده است و قادر است که به سرعت و سادگی به جستجو بپردازد. با استفاده از Tracker شما دیگر احتیاجی ندارید به خاطر بسپارید که فایل های خود را کجا گذاشته اید. برای تعیین محل فایل های خود شما تنها باید چیزی درباره آن به خاطر بسپارید مانند یک کلمه در پرونده یا اسم هنرمند یک اهنگ.
این به سبب این است که به محض اینکه شما فایلی را با استفاده از روش سنتی (با استفاده از اسم و محل) جستجو میکنید ، Tracker آن را در فایل های متادیتا خواهد جستجو کرد. اکنون یک ابزار مشابه Meta Tracker با نام beagle در لینوکس وجود دارد ولی beagle مقدار زیادی حافظه مصرف میکند و اگر مانند من ، کامپیوترتان از Ram کمی برخوردار است ، سیستم در حال فهرست بندی فایل ها به طور مجازی قفل میکند. هر چند Meta Tracker بسیار کارآمد تر هست و از حافظه بسیار کمتری استفاده میکند.
برای نصب Meta Tracker باید یک مخزن جدید را به لیست مخازن خود اضافه کنیم. برای اینکار ابتدا باید GPG Key این مخزن جدید را نصب کنیم. برای نصب GPG Key در ترمینال تایپ کنید:
wget http://www.michaelbiebl.de/biebl.asc -O- | sudo apt-key add
سپس به System->Administration->Softawre Source بروید. سپس به برگه سوم بروید و مخزن زیر را در آنجا اضافه کنید:
deb http://debs.michaelbiebl.de/ edgy main
سپس دکمه close و بعد از آن reload را برای دانلود اطلاعات مربوط به بسته های جدید از مخزن را بزنید.حال دستور زیر را در ترمینال وارد کنید:
sudo apt-get install tracker
و برای نصب ابزار جستجوی گرافیکی :
sudo apt-get install tracker-search-tool
حال برای آغاز فهرست گیری از فایل های خود دستور زیر را در ترمینال وارد کنید:
trackerd &
و برای دستیابی به ابزار جستجوی گرافیکی به Applications->Accesories->Tracker Search Tool بروید.
ارسال ضمیمه جدید "tracker.png"
Downloader for X
Downloader for X یک برنامه جالب برای مدیریت بارگذاری است که به شما اجازه بارگذاری فایل ها از اینترنت ، متوقف کردن باگذاری و بارگذاری آنها برای بعد را میدهد. Downloader for X همچنین از تقسیم کردن فایل به چندین قسمت پشبیبانی میکند ، بنابراین آن فایل به سرعت بارگذاری میشود. اگر چه یک مورد درباره Downloader for X وجود دارد که من از آن خوشم نمی آید و آن رابط Downloader for X هست که استفاده از آن تا حدی در مقایسه با برنامه های مدیریت بارگذاری موجود در ویندوز سخت تر هست.
بهر حال ، برای نصب Downloader for X دستور زیر را در ترمینال وارد کنید:
sudo apt-get install d4x
و برای شروع برنامه به Applications->Internet->Download for X بروید.
مدیر فایل PCMan
مدیر فایل PCMan یک مدیر فایل شدیدا کوچک و سریع است که از Tabbed Browsing پشتیبانی میکند. PCMan از نظر خصوصیات به توانمندی Nautilus نیست ، هر چند که کار مدیریت فایل را به خوبی انجام میدهد. PCMan با استفاده از کتابخانه هایGTK2 درست شده است و وبسایت آن ادعا میکند که PCMan در عرض یک ثانیه اجرا میشود!
در ادامه بعضی از خصوصیات PCMan فهرست شده است (برداشت شده از وبسایت PCMan):
- به شدت سبک و سریع
- قابلیت اجرا در یک ثانیه در یک کامپیوتر معمولی
- Tabbed Browsing(همانند فایر فاکس و کانکرورر)
پشتیبانی از Drag &Drop
- فایل ها میتوانند از میان برگه ها (Tab) کشیده (Drag) شوند
- بار کردن شاخه های بزرگ در زمان معقول
- پشتیبانی از File Association
- پشتیبانی از Basic Thumbnail
- پشتیبانی از Bookmarks
- به درستی کارکردن با اسامی رمز شده با غیر ازUTF8 فایل ها
- فراهم کردن دید آیکون و لیست جزئیات
- Compliant استاندارد
- رابط تمیز و کابر پسند (GTK+ 2)
برای نصب مدیر فایل PCMan ، بسته دبیان آن را از آدرس زیر بارگذاری کنید:
http://pcmanfm.sourceforge.net/download.html
حال شما میتوانید با دابل کلیک روی بسته دبیان و اجرای ابزار نصب گرافیکی و یا با رفتن به آدرسی که بسته را در آنجا ذخیره کرده اید و تایپ دستور زیر در ترمینال ، PCMan را به صورت گرافیکی نصب کنید:
ارسال ضمیمه جدید "Installing-pcman.png"
dpkg -i pcman*
حال برنامه را در Applications->System Tools->PCMan File Manager را اجرا کنید.
ارسال ضمیمه جدید "pcmanfile.png"
Dillo:یک مرورگر وب واقعا کوچک
Dillo یک مرورگر وب هست که تنها 420 KB حجم دارد و بر اساس کتابخانه های GTK هست. Dillo بسیار سریع است هرچند که به خاطر حجم کم آن از وظایف محدودی پشتیبانی میکند. از زمان توسعه آن بیشتر از ۶ سال میگذرد. Dillo موفق شده است که به یک مرورگر جایگزین قابل اجرا در چندین سکو تبدیل شود که سریع ، پایدار ، قابل استفاده ، سریع و قابل گسترش باشد. Dillo مناسب کامپیوتر های قدیمیتر و ضیعف تر ( مانند PlayStation 2 ) و کامپیوتر های جاسازی شده میباشد. به خاطر حجم کم آن ، Dillo به مرورگر پیش گزیده توزیع های کوچک لینوکس مانند Damn Small Linux و Feature Linux تبدیل شده است.
برای نصب Dillo:
sudo apt-get install dillo
بعد از پایان مرحله نصب ، Dillo را با تایپ " dillo " در ترمینال اجرا کنید.
Sylpheed یک برنامه مدیریت اخبار و E-mail سریع
Sylpheed یک یک برنامه مدیریت اخبار و E-mail است که بر اساس کتابخانه های GTK ساخته شده است. Sylpheed یک مدیر E-mail ساده ، سبک است ولی دارای خصوصیات زیادی هست و به راحتی قابل استفاده میباشد.
برای نصب Sylpheed دستور زیر را در ترمینال وارد کنید:
sudo apt-get install sylpheed
بعد از کامل شدن مرحله نصب ، Sylpheed را با تایپ "sylpheed " در ترمینال اجرا کنید.
ارسال ضمیمه جدید "sylpheed.png"